ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ: Ο ΗΧΟΣ ΤΗΣ ΑΦΥΠΝΙΣΗΣ ΙΣΩΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΟΣ ΑΛΛΑ ΕΝΙΟΤΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΣ!!! ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗΣ – ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑ! ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΤΑΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ. ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ….. Η ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΔΡΑΣΗ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΤΟΜΕΑ! ΠΑΜΕ ΠΑΡΑΠΕΡΑ!!! Δημήτρης Ντόκας
ΘΕΜΑ: Σχετικά με τη λίμνη Λυσιμαχία ΣΧΕΤ.: Τα αριθμ. 123/12-02-2009, 158/20-02-2009 και 207/11-03-2009 έγγραφά μας. Κύριε Γενικέ, Σε συνέχεια των αναφερομένων σχετικών εγγράφων μας, επανερχόμενοι σας γνωρίζουμε ότι η στάθμη των νερών της λίμνης Λυσιμαχίας έχει υπερβεί το επιτρεπτό όριο, με αποτέλεσμα χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης να έχουν κατακλυστεί από τα νερά της λίμνης και οι αγρότες της περιοχής – ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου – να βρίσκονται σε απόγνωση. Το εν λόγω φαινόμενο είναι αποτέλεσμα της κακής συντήρησης της τάφρου ΔΙΜΗΚΟΣ, μέσω της οποίας γίνεται η παροχέτευση των νερών της λίμνης στη μη αρδευτική περίοδο. Στο έργο της Ενωτικής Τάφρου πέρα από τη μη λειτουργία των θυροφραγμάτων υπάρχει και παρακαμπτήρια τάφρος, η οποία κατασκευάστηκε στο παρελθόν χωρίς σχεδιασμό, με αποτέλεσμα τα νερά να οδηγούνται άσκοπα και χωρίς κανέναν έλεγχο προς τη Λυσιμαχία, ανεβάζοντας τη στάθμη της στο ανώτατο όριο. Για την ρύθμιση της στάθμης της λίμνης Λυσιμαχίας χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια η σήραγγα Λυσιμαχίας, η οποία παροχετεύει τις πλημμυρικές παροχές στις αρδευτικές διώρυγες ΔΧΧ και ΔΧΧVIII. Πρέπει να σημειωθεί ότι και οι δύο διώρυγες παρουσιάζουν βλάβες, οι οποίες επιδεινώνονται με τη μη συμβατή χρήση τους (αποχέτευση και όχι άρδευση). Κατόπιν των ανωτέρω, και επειδή το πρόβλημα κρίνεται σοβαρό και κατεπείγον, παρακαλούμε να επιληφθείτε αρμοδίως για την άμεση επίλυσή του. ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΘΥΜΙΟΣ Ν. ΣΩΚΟΣ ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ
Στο δεύτερο αγώνα μπαράζ, (που έγινε σήμερα Τετάρτη 22 Απρίλη, στις 5,30μ.μ. στο Νεοχώρι), για την παραμονή στην Α΄ΕΠΣΝΑ ο ΟΜΗΡΟΣ κέρδισε τη ΔΟΞΑ με σκορ 2-0. Ο αγώνας λόγω της κρισιμότητάς του, ήταν δυνατός και υπήρξαν πολλά παράπονα προς τη διαιτησία, απ’ την πλευρά της Δόξας. Να θυμίσουμε, ότι η ΔΟΞΑ είχε κερδίσει στον πρώτο αγώνα, μέσα στο Καινούργιο με 3-2. Οι καλύτερες φάσεις του αγώνα: Α΄ Ημίχρονο 2΄ Σκληρό μαρκάρισμα πάνω στον Αλτζερίνη της Δόξας και κίτρινη κάρτα στον Παπανικολάου. 5΄ Χαμένη ευκαιρία του Δημήτρη Δάρλα (τετ α τετ) με τον τερματοφύλακα Κούστα. 10΄ Απόκρουση του Κ. Καπνία από λάθος γύρισμα του Σ.Κόκκαλη 12΄ Χαμένη ευκαιρία του Κούσουλα να σκοράρει 14΄ Κίτρινη κάρτα στον Σ.Κόκκαλη 27΄ Σουτ από τον Παπανικολάου έξω από τη μεγάλη περιοχή. Ο Καπνιάς διώχνει με υπερένταση. Β΄ ημίχρονο 48΄ Σύγχυση μέσα στη μεγάλη περιοχή της Δόξας, πλασέ από κοντά του Καρατζογιάννη και 1-0 για τον Όμηρο.(αποβολή για διαμαρτυρία του ποδοσφαιριστή Σ.Δάρλα, που ήταν στο πάγκο της Δόξας) 62΄Φοβερή απόκρουση από τον τερματοφύλακα της Δόξας Καπνιά (στο δεξί παραθυράκι της εστίας του) στο σουτ του Κούσουλα. 70΄ Τετ –α- τετ του Κ. Κούστα με τον Καπνιά και η μπάλα στην αριστερή γωνία 2-0 για τον Όμηρο 80΄ Φοβερό σουτ του Δ. Τζωρτζόπουλου και η μπάλα στο δοκάρι του Κούστα. Κίτρινες κάρτες: Φ.Παπανικολάου, Γ. Διονάτος (Όμηρος) – Σ. Κόκκαλης, Σ Δάρλας (Δόξα)
ΔΙΑΤΗΤΗΣ: Θ. ΜΠΕΣΙΝΗΣ, ΕΠΟΠΤΕΣ: Α΄ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Β΄ΚΑΖΑΝΑΣ
Συνεχίζεται για δεύτερο μήνα η ιστορική έκθεση «Το ΄21 και οι Πρωταγωνιστές του», που διοργανώθηκε από το ΤΕΙ Μεσολογγίου και τη «ΔΙΕΞΟΔΟ», στις αίθουσες του Μουσείου και της Πινακοθήκης του ομώνυμου πολιτιστικού Κέντρου στα πλαίσια των ΓΙΟΡΤΩΝ ΕΞΟΔΟΥ 2009 του Δήμου της Ιερής Πόλης Μεσολογγίου. Τα τεκμήρια και κειμήλια της έκθεσης, την οποία επιμελήθηκε η ιστορικός - αρχαιολόγος Ανδρονίκη Χρυσάφη, προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από το Ιστορικό Αρχείο των αδελφών Αντώνη & Κυριάκου Σκιαθά. Η έκθεση εκτείνεται χρονικά σε έναν περίπου αιώνα, από το τελευταίο τέταρτο του 18ου αιώνα έως και την έξωση του βασιλιά Όθωνα το 1862 και, μέσα από 450 περίπου πρωτότυπα τεκμήρια και κειμήλια, προβάλλονται οι «πρωταγωνιστές» της ελληνικής Επανάστασης. Η είσοδος γίνεται με έναν δυναμικό τρόπο που καθηλώνει τον επισκέπτη και τον προετοιμάζει για αυτό που θα ακολουθήσει: στο φουαγιέ της «Διεξόδου», «υποδέχονται» τον επισκέπτη έγγραφα προσωπικοτήτων παγκόσμιας εμβέλειας της εποχής εκείνης, οι οποίοι επηρέασαν με τον τρόπο τους την προετοιμασία, γένεση και διεξαγωγή του εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα των Ελλήνων: του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄, του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄, αλλά και του Οικουμενικού Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, που αποκεφαλίστηκε λίγο μετά την έκρηξη της Επανάστασης. Οι κάθε είδους πρωταγωνιστές του ΄21, οι Πελοποννήσιοι πρόκριτοι και οπλαρχηγοί, οι Στερεοελλαδίτες αρματολοί, οι πλούσιοι καραβοκυραίοι κοσμογυρισμένοι νησιώτες, οι ετερόχθονες Φαναριώτες, οι φιλέλληνες, οι λόγιοι, αλλά και οι ανώνυμοι αγωνιστές σκιαγραφούνται μέσα από επίσημη αλληλογραφία, προσωπικές επιστολές, ανώνυμα σημειώματα, οπλική εξάρτυση, προσωπικά αντικείμενα, κοσμήματα, βιβλία , εφημερίδες και γκραβούρες. Έγγραφα με τις υπογραφές του αρχιστράτηγου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του γιού του Πάνου, του Αλ. Μαυροκορδάτου, του Κουντουριώτη, του Παπαφλέσσα, του Κίτσου Τζαβέλα, του Λόντου, του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, του Δ. Υψηλάντη, του Δ. Τσαμαδού, του Κ. Κανάρη, του βασιλιά Όθωνα και της Αμαλίας, του Ι. Καποδίστρια και δεκάδων άλλων πρωταγωνιστών στέκουν δίπλα σε πολύτιμες πιστόλες και παλάσκες, σε πλούσια διακοσμημένα καριοφίλια, σε τρομπόνια και φιλελληνικά μαχαίρια, σε δοσομετρητές μπαρούτης, σε βαρύτιμα κοσμήματα και νυφιάτικες ζώνες, σε σπάνια γιαταγάνια και ναυτικά σπαθιά, σε χρυσοκέντητα ρούχα, σε καλαμάρια, ασημένιες σφραγίδες, φιλελληνικά επιτραπέζια παιχνίδια και σερβίτσια φαγητού. Η πνευματική άνθηση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού που προετοίμασε την εθνική εξέγερση παρουσιάζεται δίπλα στα διοικητικά σώματα που συγκρότησαν οι Έλληνες στις επαναστατημένες περιοχές από τους πρώτους κιόλας μήνες του Αγώνα, στην αγωνιώδη προσπάθεια του Κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια να θέσει τις βάσεις ενός σύγχρονου κράτους. Την έκθεση συνοδεύει πολυτελής κατάλογος - λεύκωμα, εκδόσεως του ΤΕΙ Μεσολογγίου, όπου μέσα από το πλούσιο φωτογραφικό υλικό και τα εκτενή κείμενα (ιστορικές αναφορές, βιογραφικά, θεματικά αφιερώματα κ.ά) σκιαγραφούνται αναλυτικά τόσο το κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό πλαίσιο και οι πρωταγωνιστές της περιόδου όσο και η συμμετοχή της ίδιας της πόλης του Μεσολογγίου στην Επανάσταση. Μέχρι τώρα έχουν επισκεφθεί την έκθεση περισσότεροι από 4.500 επισκέπτες απ΄ όλη την Ελλάδα, αριθμός πρωτοφανής για έκθεσιακό χώρο της περιφέρειας, έχουν πραγματοποιηθεί δε περισσότερες από 40 εκπαιδευτικές ξεναγήσεις σε οργανωμένες ομάδες μαθητών σχολείων κυρίως από τους νομούς Αιτωλοακαρνανίας και Αχαίας. Η έκθεση θα διαρκέσει έως και τις 17 Μαΐου 2009 και λειτουργεί καθημερινά (πλην Δευτέρας και Τρίτης) από 10.30 το πρωί έως 1 το μεσημέρι και από 6.30 το απόγευμα έως 9 το βράδυ με ελεύθερη είσοδο, ενώ πραγματοποιούνται στον ίδιο χώρο και παράλληλες δράσεις (διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκπαιδευτικά προγράμματα και πρωτότυπα δρώμενα) που τονίζουν τον βασικό θεματικό άξονα της έκθεσης. Για εκπαιδευτικές ξεναγήσεις οργανωμένων ομάδων μαθητών απαιτείται οπωσδήποτε προηγούμενο τηλεφωνικό ραντεβού στο τηλέφωνο 26310-51260.
Εγκρίθηκαν σήμερα (Τετάρτη 22 Απριλίου 2009), κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής Υποδομών και Προγραμματισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αιτωλοακαρνανίας οι όροι δημοπράτησης του Ειδικού Σχολείου Ναυπάκτου προϋπολογισμού 1.780.000 €. Το κτίριο που στόχο έχει την υποστήριξη και την φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες θα κατασκευασθεί σε επιφάνεια συνολικού εμβαδού 1.154 m2. Με την ολοκλήρωσή του θα διαθέτει επτά αίθουσες διδασκαλίας και πέραν αυτών εργαστήρια φυσικοθεραπείας, σωματογνωσίας, χειροτεχνίας, αγγειοπλαστικής καθώς και εργαστήριο μικρής κατοικίας για την εκμάθηση των χρήσεων διαφόρων οικιακών συσκευών και γενικότερα τις λειτουργίες μιας κατοικίας. Ακόμη θα υπάρχουν χώροι λογοθεραπευτού, ψυχολόγου, εργοθεραπείας και δύο ακόμη ελεύθερα εργαστήρια, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και σωματικής άσκησης και υποστηρικτικοί χώροι με γραφεία του διευθυντή και του προσωπικού. Το συγκρότημα θα ολοκληρώνεται με πολυδύναμο χώρο επιφανείας 150 m2 με αίθριο και ξύλινη στέγη για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων. Ακόμη σήμερα εγκρίθηκε η δημοπράτηση δύο ακόμη νέων έργων σχολικής στέγης στο νομό. Πρόκειται για τα έργα επισκευής των Δημοτικών Σχολείων Παραβόλας και Θέρμου συνολικού προϋπολογισμού 120.000 €.
Με την παρουσίαση της εκθέσεως "Το '21 και οι πρωταγωνιστές του" με τεκμήρια και κειμήλια του Ιστορικού Αρχείου Αντώνη & Κυριάκου Σκιαθά, την οποία συνδιοργανώνουν στα πλαίσια των ΓΙΟΡΤΩΝ ΕΞΟΔΟΥ 2009 το ΤΕΙ Μεσολογγίου και η "Διέξοδος" στους χώρους του Μουσείου και της Πινακοθήκης του ομώνυμου πολιτιστικού Κέντρου στην Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, κυκλοφόρησε πολυτελές λεύκωμα με κείμενα της επιμελήτριας της έκθεσης αρχαιολόγου - ιστορικού Ανδρονίκης Χρυσάφη. Το λεύκωμα, μεγάλου σχήματος 30 Χ 23 εκ. μέσα στις 180 σελίδες του έχει τέσσερα διαφορετικά επίπεδα ανάγνωσης: περιλαμβάνει βιογραφίες των πρωταγωνιστών, εκτεταμένες και επεξηγηματικές λεζάντες 320 από τα 450 αντικείμενα της έκθεσης μέσα απο τα οποία σκιαγραφείται το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής απο τα τέλη του 18ου αιώνα έως και την έξωση του Βασιλιά όθωνα το 1862, δέκα αφιερώματα σε επιλεγμένα θέματα (Νεοελληνικός Διαφωτισμός, τα άρματα του Αγώνα, ο ναυτικός αγώνας, τα διοικητικά σώματα - Εκετελεστικό - Βουλευτικό - Άρειος Πάγος-, η Έξοδος του Μεσολογγίου, ο Φιλελληνισμός, ο Τύπος στον Αγώνα, οι εκδόσεις στο Μεσολόγγι, οι αποζημιώσεις και οι συντάξεις των αγωνιστών), καθώς και παρένθετα ευδιάκριτα κείμενα μέσα σε ειδικό χρωματικό βάθος, όπου παρουσιάζεται όλο το χρονικό της Επανάστασης στην πόλη του Μεσολογγίου, και τα οποία ξεκινούν από την πρώτη ημέρα του ξεσηκωμού της πόλης (Μάιος 1821), περιγράφουν αναλυτικά τις πολιορκίες, τους πρωταγωνιστές της δυτικής Ελλάδος, τις ναυμαχίες, τη διοικητική συγκρότηση και τις πολιτικές ισορροπίες και καταλήγουν στο αναλυτικό αφιέρωμα της Εξόδου, τον Απρίλιο του 1826. Το λεύκωμα διατίθεται στο Μεσολόγγι από την "Διέξοδο" , στην Αθήνα δε και στην Θεσσαλονίκη από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας (ΜΙΕΤ) - Αμερικής 13 και Τσιμισκή 13 αντίστοιχα. Αποστέλλεται επίσης με αντικαταβολή μετά από τηλεφωνική επικοινωνία στο τηλέφωνο 26310 51260. http://www.diexodos.com.gr/
Αύριο Τετάρτη 22 Απρίλη στο Νεοχώρι, θα γίνει ο δεύτερος αγώνας μπαράζ για την παραμονή στην Α΄ ΕΠΣΝΑ μεταξύ των ομάδων ΟΜΗΡΟΥ ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ – ΔΟΞΑΣ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΥ!!! Στον πρώτο αγώνα μπαράζ, η ΔΟΞΑ στο γήπεδό της κέρδισε τον ΟΜΗΡΟ με 3-2 και απέκτησε σοβαρό πλεονέκτημα, για την παραμονή της. Ευχόμαστε να γίνει ένα ωραίο και καθαρό παιχνίδι και να κερδίσει ο καλύτερος!
Υπάρχουν ΑΞΙΟΛΟΓΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ και ΜΕΓΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ!!! Γι’ αυτό ελπίζουμε για καλύτερη ΚΟΙΝΩΝΙΑ! ΑΝΑΦΕΡΟΜΑΙ στον κ. ΓΙΑΝΝΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟ τον (ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟ) και την κ. ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΖΙΟΥ (ΓΙΑΤΡΟ) του ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ! Αισθάνομαι την ανάγκη να τους πω, ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ και στους δύο, για τις ιατρικές υπηρεσίες που μου προσέφεραν πριν από λίγο, μετά από ένα ελαφρύ ατύχημα που είχα. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ακόμα και το ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ του ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ! Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ!!! Του κ. Γ. ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ (που τον ξέρω καλύτερα), δεν έχει ανάγκη τη δική μου άποψη, είναι σ’ όλους μας γνωστή!!! ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ!!! Δημήτρης Ντόκας
ΜΕ ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ 3ου ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΕΛΙΑΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΙ ΦΙΛΙΑΣ 10 – 11 – 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009
Στις 10, 11 και 12 Απριλίου πραγματοποιήθηκε στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας το 3ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς, η μεγαλύτερη έκθεση στην Ελλάδα για το ελαιόλαδο και την ελιά, που αποτελεί τον κεντρικό τόπο συνάντησης των ανθρώπων της ελαιοκομίας στη χώρα μας και στο οποίο συμμετέχουν επιχειρήσεις, Δημόσιοι και Ιδιωτικοί Οργανισμοί, Επιμελητήρια, Νομαρχίες, Περιφέρειες, Δήμοι, Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων και άλλοι οργανισμοί. Από το Δήμο Θεστιέων συμμετείχαν στο Φεστιβάλ οι επιχειρήσεις του κ. Δημ. Αρούκατου, «ΗΛΙΔΑ Α.Β.Ε.Ε.», του κ. Ευθυμίου Πρεβέντζα και του κ. Ι. Κορδάτου, «Ι. ΚΟΡΔΑΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.». Στα πλαίσια αυτού του φεστιβάλ, με άξονα την προσπάθεια για στήριξη, προώθηση και ανάπτυξη της ελαιοκαλλιέργειας στην ελληνική περιφέρεια, η Οργανωτική Επιτροπή του 3ου Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς, κατόπιν συνεδρίασης, αποφάσισε ομόφωνα να βραβεύσει το Δήμο Θεστιέων με το βραβείο της «ΧΡΥΣΗΣ ΕΛΑΙΑΣ» για την «ΕΛΑΙΟΘΕΣΤΙΑ» που αφορά στη βιολογική καλλιέργεια της ελιάς στο Δήμο Θεστιέων η οποία έγινε με βάση τις οδηγίες, την εποπτεία και τις κατευθύνσεις του Πανεπιστημίου Πατρών. Η εκδήλωση της βράβευσης πραγματοποιήθηκε την πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ, 10 Απριλίου, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας και το βραβείο παρέλαβε ο Δήμαρχος Θεστιέων κ. Δημήτρης Τραπεζιώτης από τον Γενικό Γραμματέα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Στρατηγικού Σχεδιασμού κ. Αναστόπουλο. Στα πλαίσια του Φεστιβάλ αυτού πραγματοποιήθηκε επίσης, την Παρασκευή 10 Απριλίου και ο 1ος Πανευρωπαϊκός Διαγωνισμός Επιτραπέζιας Ελιάς 2009. Πρόκειται για μια πρωτοπόρα διοργάνωση, υψηλών προδιαγραφών, που στόχο έχει: o την παρουσίαση του πλούτου και της ποιότητας των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών στο καταναλωτικό και εμπορικό κοινό, o την γνωριμία, προβολή και προώθηση των διαφορετικών κατηγοριών ελληνικών επιτραπέζιων ελιών και o την ανάδειξη της καλύτερης ελιάς ανά κατηγορία που ανήκει Στον Διαγωνισμό αυτό η επιχείρηση του κ. Αρούκατου, «ΗΛΙΔΑ Α.Β.Ε.Ε.», απέσπασε δυο βραβεία : 1) Το ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΕΥΣΗΣ για την ποικιλία «Πράσινες Αγρινίου γεμιστές με κόκκινη πιπεριά» και 2) Το ΧΑΛΚΙΝΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΕΥΣΗΣ για την ποικιλία «Καλαμών» (επεξεργασία χωρίς υγρά). Οι βραβευθέντες μεταξύ των οποίων ο κ. Δημ. Αρούκατος (ΗΛΙΔΑ Α.Β.Ε.Ε.), ο Πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ κ. Νέλος Γεωργούδης, ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του συνεδρίου κ. Απ. Κυριτσάκης, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Στρατηγικού Σχεδιασμού, ο Δήμαρχος Θεστιέων κ. Δημ. Τραπεζιώτης κ.α. ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΤΙΕΩΝ
Αποδεικτικά πειράματα και οικονομικότητα του είδους στέβια(Steviarebaudiana)ως καινοτόμος εναλλακτική καλλιέργεια –τρόφιμο στην Ελλάδα
Τελική Έκθεση
Είδος προγράμματος
Ερευνητική πρόταση
Συνολική χρηματοδότηση
8.500 ευρώ
Νομαρχιακή ενίσχυση
100%
Έναρξη
20-7-09
Λήξη
19-7-10
Διάρκεια
12 μήνες
Χρηματοδότηση
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αιτωλοακαρνανίας-ΝΑΑΙ
Φορέας
Κ.Ε.ΤΕ.Α.Θ
Επιστ. Υπεύθυνος
Π. Λόλας, Καθηγητής, (M.Sc., Ph.D), Π. Θεσσαλίας
Συνεργασία
1. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Καπνικός Σταθμός Αγρινίου
2.Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας
3Πανεπιστήμιο Hohenheim, Γερμανία
4. Αγρότες
Αποδεικτικά
4.1. Σαράτσης Ε και Κ, Κουβαράς
4.2. Δασκαλάκης Ε., Ρίβιο
4.3. Καμαριάρης Ε., Μεγάλη Χώρα
4.4 ΦωτόπουλοςΧ., Σκουτερά
Ευχαριστίες
Εκφράζονται: στον Νομάρχη κ. Ευθύμιο Σιώκο καθώς και σε όλα τα μέλη του Ν. Συμβουλίου της Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας για τηνέγκριση χρηματοδότησης του έργου, στην οικονομική υπηρεσία της Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας (Κόλαρης Κ) και στην ΑΝΑΙΤ. ΑΕ.(Ζιγκούνης Γ) που διεκπεραίωσαν τις απαραίτητες διαδικασίες υλοποίησης της χρηματοδότησης, στην ΕΑΣ Αγρινίου και το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.-Καπνικός Σταθμός Αγρινίου που έκαναν την επιλογή των συνεργατών –αγροτών, τοΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε επιπλέον για την παρακολούθηση των Αποδεικτικών και τη λήψη παρατηρήσεων,στους συνεργάτεςαγρότες για την βοήθεια τους στους Αποδεικτικούς, στο Κ.Ε.ΤΕ.Α.Θ. ως φορέα χρηματικής διαχείρισης του προϋπολογισμού, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας για τον υπολογισμό του κόστους παραγωγής, (Καθηγητής Χρ. Φωτόπουλο,Παππά Χρ.) και στο Πανεπιστήμιο Hohenheim (Γερμανία) για το σπόρο (ποικιλία) και την μέτρηση στεβιοσίδης..
Η λήψη των παρατηρήσεων έγινε από τον γεωπόνο Η. Ντζάνη τουΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.-Καπνικός Σταθμός Αγρινίου με την βοήθεια των αγροτών –συνεργατών (Σαράτσης Ε και Κ ΔασκαλάκηςΕ, Καμαριάρης Ε. ΦωτόπουλοςΧ ).
Χωρίς την βοήθεια όλων παραπάνω το Πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγικά
Σελ.4
Αναγκαιότητα προγράμματος
4
Παρούσακατάσταση καλλιεργειών στην περιοχή Αιτωλοακαρνανίας
4
Έρευνα με τη στέβια έως τώρα
5
1. στην Ελλάδα
5
2. στην περιοχή Αιτωλοακαρνανίας
5
Το πρόγραμμα –Έρευνα στην περιοχή Ν.Α.Α.Ι το 2009
6
Σκοπός
6
Δράσεις προετοιμασίας
6
Παρατηρήσεις-Μετρήσεις
7
Α. Αποδεικτικές καλλιέργειες
7
Β. Περιεκτικότητα στεβιοσίδης
7
Γ. Κόστος παραγωγής
7
Δ. Διασπορά αποτελεσμάτων
7
Ε. Προσβολές από έντομα, ασθένειες
7
Αποτελέσματα
7
Α.Αποδεικτικές καλλιέργειες
7
1. Παραγωγή σποροφύτων
1
2. Μετρήσεις
8
3. Αριθμός κοπών και απόδοση
9
4. Ανάγκες σε νερό
9
5. Απόδοση
10
6. Λίπανση και απόδοση
10
7. Έδαφος
11
Β. Περιεκτικότητα στεβιοσίδης
11
Γ. Κόστος παραγωγής
11
Δ. Διασπορά αποτελεσμάτων
13
Ε. Προσβολές από έντομα, ασθένειες
13
Οικονομικά στοιχεία προγράμματος
13
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
14
Εισαγωγικά
Με την υπ’ αριθμ. 114/15-7-2009.Απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Αιτωλοακαρνανίας εγκρίθηκε (Παράρτημα 1) και πραγματοποιήθηκεστην ευρύτερη περιοχή της Ν. Α. Αιτωλοακαρνανίας το 2009 ερευνητική πρόταση με τίτλο ‘’Αποδεικτικά πειράματα και οικονομικότητα του είδους στέβια(Steviarebaudiana)ως καινοτόμος
εναλλακτική καλλιέργεια –τρόφιμο στην Ελλάδα’’ του καθηγητή Π. Λόλα, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας – Τμήμα Γεωπονίας Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος
Η ενημερωτική επιστολή-αίτημα (Παράρτημα 2) χρηματοδότησης της ερευνητικής πρότασης (Παράρτημα 3) για Αποδεικτικές καλλιέργειες στέβιας στην ευρύτερη αγροτική περιοχή της Ν. Α. Αιτωλοακαρνανίας υποβλήθηκεστηνΝ. Α. ΑΙ στις 12/3/09.
Η στέβια, άγνωστη στην Ελλάδα έως το 2005,είναι ένα νέο είδος φυτούγια την Ελλάδα αλλά και την Ε.Ε. το οποίο όπως έδειξεσχετική έρευνα του Π. Θεσσαλίας σε διάφορες περιοχές σε όλη την Ελλάδα για τρία έτη, το 2006, 2007 και το 2008 φαίνεται αρκετά υποσχετικό να αντικαταστήσει καλλιέργειες οι οποίες εγκαταλείπονται στις ίδιες και όχι μόνο εδαφοκλιματικές συνθήκες, εξασφαλίζοντας τουλάχιστον το ίδιο εισόδημα.
Αναγκαιότητα προγράμματος
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ε.Ε. έχει καθιερώσει, για βασικές καλλιέργειες, την ενιαία ενίσχυση, την αποσύνδεση τηςαπό το είδος της καλλιέργειας-παραγωγή καιπροβλέπει την σταδιακή κατάργηση της έωςτο 2013(τέλος της ‘’Γεωργίας της επιταγής’’).
Ειδικά για τον καπνό προβλέπεταικαιμείωση της επιδότησης από το έτος 2010 έως το 2013 με την μεταφορά μέρους της ενίσχυσης στην Ανάπτυξη υποδομών (2ος Πυλώνας).
Αυτόείχε ήδη ως συνέπεια τον σημαντικό περιορισμό σε ορισμένες περιοχές και την πλήρη εγκατάλειψη σε πολλές άλλες περιοχές στην Ελλάδα, ορισμένων καλλιεργειών(π.χ. καπνός, ζαχαρότευτλα, βαμβάκι, κ.α.). Έτσιαρκετοίαγρότες έχουν χάσει εισόδημα και απασχόληση γιατί δεν έχουν στραφεί σε άλλες οικονομικές καλλιέργειες όπως στοχεύει η Ε.Ε. με την νέα ΚΑΠ.
Παράλληλα, είναι γνωστό ότι αρκετές συνθετικές γλυκαντικές ουσίες –τρόφιμα αλλά και φυσικές (π.χ. ζάχαρη) δεν προτιμώνται ή περιορίζεται και χρειάζεται αντικατάσταση η χρήση τους.
Έτσι, φαίνεται ότι στα πλαίσια αυτά της ΚΑΠ αλλά και της ανάγκης νέων οικονομικών και ανταγωνιστικών καλλιεργειών επιβάλλεται, πρωταρχικά σε επίπεδο Υπουργείου μέσω ερευνητικών φορέων (ΑΕΙ, ΤΕΙ, ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε) αλλά όπου είναι δυνατόν και σε επίπεδο Ν.Α,να γίνει έρευνα και μελέτη οικονομικότητας με νέες και καινοτόμες καλλιέργειες-τρόφιμα για τις δυνατότητές τους να αντικαταστήσουν τον καπνό καιόχι μόνο. Μία τέτοια καλλιέργεια μπορεί να είναι το είδοςSteviarebaudianaόπως φαίνεται απόσχετική έρευνα στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες.
Παρούσακατάσταση καλλιεργειών στην περιοχή Αιτωλοακαρνανίας
Οι συνέπειες της νέας ΚΑΠ είχαν επιπτώσεις και στη γεωγραφική περιοχή Ν. Αιτωλοακαρνανίας,.Για παράδειγμα, η καπνοκαλλιέργεια, μία από τις βασικές και πιο προσοδοφόρες καλλιέργειες στην περιοχή για περισσότερα από 100 χρόνια έχει εγκαταλειφθεί και περιορισθεί σε ελάχιστους παραγωγούς. Τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ δείχνουν ότι το 2008 -2009 καλλιεργήθηκανελάχιστα στρέμματα καπνού Ανατολικού τύπου και καθόλου Virginia.Μάλιστα, πολλοί πιστεύουν πια και προσχώρησαν στην άποψη ‘’καπνός, τέλος εποχής’’.
Επιπτώσεις της νέας ΚΑΠ παρουσιάζονται και σε άλλες καλλιέργειες, ως αποτέλεσμα της αποσύνδεσης της ενιαίας ενίσχυσης από την παραγωγή.
Μετηνκατάργηση των επιδοτήσεωντο 2013 (τέλος της‘’Γεωργία της επιταγής’’) οι αγρότες δεν θα έχουν εισόδημα και απασχόληση αν εντωμεταξύ δεν έχει αλλάξει αυτή η απόφαση ή οι αγρότες δεν έχουν στραφεί σε άλλες οικονομικές καλλιέργειες όπως στοχεύει η Ε.Ε. με την νέα ΚΑΠ.
Για την πρόληψη-αποφυγήκοινωνικών αναταράξεων και την διατήρηση του κοινωνικού ιστού στις καπνικές περιοχές χρειάζονταιεναλλακτικές καλλιέργειες να αντικαταστήσουν τον καπνό ή άλλες καλλιέργειες, παρέχοντας τουλάχιστον το ίδιο εισόδημα και απασχόληση σε μία αγροτική οικογένεια.
Το είδοςSteviarebaudianaόπως φαίνεται απόσχετική έρευνα στην Ελλάδα και αλλού μπορεί να είναι μία τέτοια καλλιέργεια. Η εισαγωγή-επέκταση μιας νέας καλλιέργειας σε μίαπεριοχή προϋποθέτει σχετική έρευνα.
Έρευνα έως τώρα
1. στην Ελλάδα γενικά
Έγινε με χρηματοδότηση του ΥΠΑΑΤ τα έτη 2005-2007 και Ν. Α. και Ο.Τ.Α. τα έτη2008 και 2009.
Το ΥΠΑΑΤμέσω του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.χρηματοδότησεερευνητική πρόταση του Π. Θεσσαλίας,από το Ταμείο Έρευνας Πληροφόρησης Καπνού της ΕΕ.
Η έρευναπραγματοποιήθηκε από το Παν/μιο Θεσσαλίας (Υπεύθυνος: Καθ/τής Π. Λόλας)σε συνεργασία με το Παν/μιο Hohenheimτης Γερμανίας (προμήθεια σπόρου, αναλύσεις στεβιοσίδης, συμβουλευτικά σε θέματα στέβιας), Ομάδες Καπνοπαραγωγών (πειράματα, Αποδεικτικοί αγροί) σε παραδοσιακές καπνικές περιοχέςκαι το Ε.ΘΙ.ΑΓ.Ε. (ΚαπνικοίΣταθμοί Αγρινίου, Καρδίτσας) τα έτη 2005 - 2007.
Τα διάφορα πειράματα αφορούσαν παραγωγήσποροφύτων σε σπορεία παραδοσιακά, επιπλέοντα (υδροπονικά) και μη επιπλέοντα στο Π.Θ., το Αγρίνιο και Λαμία (CHEMIFARM), λίπανσης (Αγρίνιο, Δομένικο, Ξάνθη, Λαμία, Τούμπα Κιλκίς)αποστάσεις φυτείας (Αγρίνιο, Δομένικο, Ξάνθη, Καρδίτσα, Τούμπα Κιλκίς) και ελέγχου ζιζανίων (Π. Θεσσαλίας). Μετρήθηκε η περιεκτικότητα και απόδοση σε γλυκαντικές ουσίες (‘’ζάχαρη’’ στέβιας) ανάλογα με τον χρόνο συλλογής και τρόπο ξήρανσης, καθώς και οι ανάγκες της στέβιας σε νερό. Τη δεύτερη χρονιά εκτός από τα πειράματα,σεαντιπροσωπευτικέςκαπνικές περιοχές (Αγρίνιο, Γρεβενά, Δράμα, Ζαγκλιβέρι, Κατερίνη, Σέρρες, Ξάνθη, Τιθορέα,)έγινανκαι αποδεικτικές καλλιέργειες με επιτόπου ενημερωτικές επισκέψεις για ενημέρωση – εκπαίδευση καπνοπαραγωγών,νέων αγροτώνκαι φορέων του Δημοσίου σχετικά μετη δυνατότητα και τις προοπτικές αυτής τηςκαλλιέργειας. Επίσης,υπολογίστηκετο κόστος και η οικονομικότητα της νέας καλλιέργειας (από Πολύμερο Κ. στο Π. Θεσσαλίας).
Συνοδευτική ενέργειαήτανη διάδοση και προώθηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για εφαρμογήμε Ετήσια και Τελική Έκθεση, έντυπο (φυλλάδια, ανακοινώσεις, κ.α) και ηλεκτρονικόυλικό (Τηλεόραση, διαδίκτυο), άρθρα σε περιοδικά, εφημερίδες,κ.τ.λ.
Όλα τα αποτελέσματα παρουσιάζονται αναλυτικά στην Τελική Έκθεση που υποβλήθηκε στον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. το 2007.
Η έρευνα συνεχίστηκε και τα έτη 2008 και 2009. Το 2008Αποδεικτικές καλλιέργειες έγιναν με χρηματοδότηση της Ν.Α. Φθιώτιδας σε 9 περιοχές, Ν. Α. Καρδίτσας και Θεσσαλονίκης σε τέσσερις περιοχές, Ν. Α. Γρεβενών σε τρεις περιοχές, Δήμο Ευρωπού σε δύο περιοχές.
Τα αποτελέσματα γιακάθε περιοχή περιλαμβάνονταισε Τελικές Εκθέσειςοι οποίες υποβλήθηκαν στην αρμόδια Ν.Α. ή Δήμο, αντίστοιχα και σε Ημερίδες (Λαμία, Καρδίτσα, Γρεβενά,Ευρωπός),.
Το 2009 οι Αποδεικτικές καλλιέργειες γίνονταιμε χρηματοδότηση της Ν.Α Αιτωλοακαρνανίας σε τρεις περιοχές, της Ν. Α. Τρικάλωνσε πέντε περιοχές, της Ν.Α. Γρεβενών σε τρεις και τουΔήμου Ευρωπού σε δύο περιοχές.
2. στην περιοχή Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας
Ειδικότερα, στην περιοχή Αιτωλοακαρνανίας έγινανπειράματα σπορείων, λίπανσης και αποστάσεων μεταφύτευσης το 2005-2007και δύο Αποδεικτικές καλλιέργειεςτο2007. Το 2008από ενδιαφέρον των αγροτών χωρίς καμιά αποζημίωση τους συνεχίστηκαν οι Αποδεικτικές καλλιέργειες. Το 2009 με χρηματοδότηση της Ν. Α. Αιτωλοακαρνανίαςσυνεχίζεται η έρευνα όπως φαίνεται παρακάτω Τα αποτελέσματα της έρευναςτου Π. Θεσσαλίας τα έτη 2005-2007 παρουσιάστηκανσε Ημερίδα, πουδιοργάνωσε η Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας με συνδιοργανωτές, το Τ.Ε.Ι.Μεσολογγίου, Πανεπιστημιακή Σχολή Αγρινίου, ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε./Κ.Σ.Αγρινίου, ΓΕΩ.ΤΕ.Ε., Επιμελήτηριο Αιτωλοακαρνανίας, Ε.Α.Σ. Μεσολογγίου-Ναυπακτίας και Ε.Α.Σ. Αστακόυ-Ξηρομέρου, στις 24/1/2009στο Αγρίνιο.
Το πρόγραμμα -Έρευνα στην περιοχή Ν.Α.Αιτωλ/νίας το 2009
Με χρηματοδότηση της Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίαςέγινε στην περιοχήσε συνεργασία με την ΕΑΣ Αγρινίου (συνεργάτη αγρότη), το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας και καπνοπαραγωγούς (Σαράτσης Ε. & Κ., Δασκαλάκης Ε., Καμαριάρης Επ. ΦωτόπουλοςΧ,) έρευνα που αφορούσε:
Την ευθύνη παρακολούθησης και λήψης παρατηρήσεων είχε ο Επιστημονικός Υπεύθυνος (Π. Λόλας) σε συνεργασία με το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου (γεωπόνος Ντζάνης Η.) και τους αγρότες-συυνεργάτες. Την οικονομική παρακολούθηση του Προγράμματος είχετο Κ.Ε.ΤΕ.Α.Θ. και η Οικονομική Υπηρεσία της Ν. Α. Αιτωλοακαρνανίας (Κόλαρης Κ) και η ΑΝΑΙΤ. Α.Ε. (Ζιγκούνης Γ).
Η πρόταση παρουσιάζεται αναλυτικά στην Προγραμματική Σύμβαση (Παράρτημα 1) και. Συνοπτικά στο Παράρτημα 4.
Σκοπός
Να μελετηθεί η Steviarebaudiana παραγωγικά με Αποδεικτικές καλλιέργειες σε διάφορες εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής Αιτωλοακαρνανίαςσε συνεργασίαόπως αναφέρεται παραπάνω.
Να γίνει στιςΑποδεικτικές καλλιέργειες ενημέρωση-εκπαίδευση των ενδιαφερομένων αγροτών για μία νέα εναλλακτική καλλιέργεια αλλά καιφορέων του δημοσίου/ιδιωτικού τομέαπου βρίσκονται στα κέντρα αποφάσεων για τη γεωργία .
Να γίνει διάδοση και προώθηση των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν από την έρευναγια εφαρμογή και μετατροπή μη αποδοτικώνκαλλιεργειών στην περιοχή.
Δράσεις προετοιμασίας
1. Υποβολή στη Νομαρχία της ερευνητικής πρότασης στις 12/3/09 (Παράρτημα 2).
2.Εξεύρεση – επιλογή των αγροτών για τις αποδεικτικές καλλιέργειες από την ΕΑΣ Αγρινίου και το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου. Βασικό κριτήριο στην επιλογή των αγροτών-συνεργατών ήταν να καλυφθεί ικανοποιητικά η ευρύτερη γεωργική περιοχή της Ν.Α.Α. και μέσα στα πλαίσια του προϋπολογισμού επιλέχτηκαν 4 αγρότες, κυρίως πρώην καπνοπαραγωγοί σε τέσσερα χωριά,Ρίβιο, Κουβαράς, Αγρίνιο (Μεγάλη Χώρα) και Σκουτερά
3. Κάθε συνεργάτης αγρότης εφοδιάστηκε με έντυπο (Παράρτημα 5) για την καταγραφή-τήρηση χρήσιμων καλλιεργητικών στοιχείων.Τα σπορόφυτα για την αποδεικτική φυτεία περίπου ενός στρέμματος είχαν παραχθείστοΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου και για το Ρίβιο στο Π. Θεσσαλίας.
4. Μεταφύτευση: Έγινε με το χέρι στις: 17/5/09 Ρίβιο (φυτά από το Παν/μιο Θεσσαλίας), με μηχανή στις 28/5-09 Κουβαράς στις 20/5/08 (διετής φυτεία) Μεγάλη Χώρα και στις 24/5/07 (τριετής φυτεία) Σκουτερά
6. Λίπανση, ζιζανιοκτονία και άλλες καλλιεργητικές φροντίδεςφαίνονται παρακάτω.
7. Ολοκλήρωση τωνδιαδικασιών υπογραφής της Σύμβασης έργουμεταξύ Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας και Κ.Ε.ΤΕ.Α.Θ. στις 20/7/09 (Παράρτημα 1).
Παρατηρήσεις – Μετρήσεις
Α.Αποδεικτικές καλλιέργειες
Ο ΕΥ σε συνεργασία με το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου, γεωπόνος Η. Ντζάνης και τους αγρότες-συνεργάτες ήταν υπεύθυνοι για τη λήψη συγκεκριμένων παρατηρήσεων και μετρήσεων σε διάφορα στάδια της καλλιέργεια σύμφωνα με το έγγραφο-οδηγίες.Ειδικότερα,έγιναν μετρήσεις, οι οποίες φαίνονται στα αποτελέσματα, σε τρεις χρόνους, στις 30 και60 μέρες από την μεταφύτευση και στη συλλογή.
Β. Περιεκτικότητα στεβιοσίδης
Σε ορισμέναστάδια αύξησης της καλλιέργειας (60 μέρες από μεταφύτευση και το ενδεικνυόμενο στάδιο συλλογής)ελήφθησαν δείγματα από κάθε Αποδεικτικό για την μέτρηση της στεβιοσίδης (γλυκαντική ουσία για την οποία κυρίως καλλιεργείται η στέβια) στο συνεργαζόμενοΠανεπιστήμιο Hohenheimτης Γερμανίας και στην Ελλάδα (Ινστιτούτο Τεχνολογίας Γεωργικών Προϊόντων). Σε όλατα αποδεικτικά η στεβιοσίδη μετρήθηκε σε δείγματα με ξήρανση στη σκιά (5-10 μέρες) καιξήρανση στον ήλιο για 10-12 ώρες.
Γ. Κόστος παραγωγής
Σε κάθε αγρότη-συνεργάτη τηρήθηκαν στοιχεία για να υπολογισθεί το κόστος παραγωγής της νέας καλλιέργειας (από ειδικό γεωργοοικονομολόγο στο Παν/μιο Δυτικής Ελλάδας) και να συγκριθεί με άλλες βασικές καλλιέργειες της περιοχής για να καταδειχθεί η δυνατότητα αυτού του είδους φυτού να χρησιμοποιηθεί ως νέα εναλλακτική καλλιέργεια στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ.
Δ. Διασπορά αποτελεσμάτων
Έγινε μεΕνημερωτική επίσκεψη (FieldDay),Έντυποκαι ηλεκτρονικό υλικό,Τελική Έκθεση (τελικά αποτελέσματα) και Ημερίδα. Στα αποτελέσματα παρουσιάζονται οι δράσεις και ο χρόνος πραγματοποίησης κάθε μιας.
Ε. Προσβολές από έντομα, ασθένειες, ζιζάνια
Σε όλουςτους αποδεικτικούς, λαμβάνοντανπαρατηρήσειςγια τυχόν προσβολές από έντομα ή ασθένειες σε όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας, σε κάθε επίσκεψη παρακολούθησης της πορείας των αποδεικτικών από τον ΕΥ, τον υπεύθυνο γεωπόνο και τους αγρότες.
Αποτελέσματα
Α.Αποδεικτικές καλλιέργειες
1.Παραγωγή σποροφύτων
Εμπειρία παραγωγής φυτών σε σπορεία αποκτήθηκε τόσο στο Π. Θεσσαλίας όσο και το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. στον Καπνικό Σταθμό στο Αγρίνιο και συνεργάτη ιδιώτη στη Λαμία. Η παραγωγή των σποροφύτωνγια τις ανάγκες των Αποδεικτικών έγινε στο ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Καπνικός Σταθμός Αγρινίου σε επιπλέοντακαι μη επιπλέοντα και στο Αγρόκτημα του Π. Θεσσαλίας σε μη επιπλέοντα σπορεία. Οι συνεργάτες αγρότες παρέλαβαν τα φυτά στο Αγρόκτημα του Π. Θεσσαλίας.
2. Μετρήσεις
Οι μετρήσεις, ύψος και βάρη, χλωρό και ξηρό ανά φυτό και φύλλα ή βλαστού, ο χρόνος λήψης και τα αποτελέσματα των μετρήσεων στα αποδεικτικά φαίνονται συγκεντρωτικά στον Πίν.1 και 2.
Τα στοιχεία στους Πίνακες δείχνουν την πορεία αύξησης της στέβιας κατά την καλλιεργητική περίοδο (από τη μεταφύτευση έως την συλλογή) για κάθε ένα από τα Αποδεικτικά στην περιοχή της Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας το 2009. Ο Αποδεικτικός στο Ρίβιο από την αρχή δεν δέχτηκε τις απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες από τον αγρότη συνεργάτη παρά τις υποδείξεις. Οι μετρήσεις σε αυτόν τον Αποδεικτικό έγιναν σε επιλεγμένα φυτά από εκείνα που επέζησαν έως τις 60 ΜΑΜ παρά την εγκατάλειψη.
Υψηλότερες μετρήσεις ως προς τα βάρη ανά φυτό, άρα και στην στρεμματική απόδοση, παρατηρήθηκαν με τη σειρά στα Αποδεικτικά Καμαριάρης, με 525 gχλωρό βάρος ανά φυτό στη συλλογή, Φωτόπουλος 400 g, Σαράτσης 359 g. Στον Αποδεικτικό Δασκαλάκης δεν έγιναν μετρήσεις στη συλλογή γιατί είχε εγκαταλειφθεί σχεδόν από τις πρώτες 20 μέρες και δεν υπήρχαν φυτά για μετρήσεις, όπως έγινε στις 30 και 60 ΜΑΜ.
Οι διαφορές στις μετρήσεις μεταξύ των τριών Αποδεικτικών οφείλονται κυρίως στην ηλικία των Αποδεικτικών και δεν είναι θέμα μη προσαρμοστικότητας του φυτού. Ο Αποδεικτικός Σαράτση-Κουβαράς είναι ηλικίας ενός έτους, του Καμαριάρη-Μ. Χώρα είναι ηλικίας τριών ετών και του Φωτόπυλου-Σκουτερά δύο και τριών ετών. Η έρευνα έως τώρα στην Ελλάδα και αλλού δείχνει ότι καλλιέργειες δύο και περισσότερων ετών έχουν υψηλότερη παραγωγικότητα. Με βάση τις μετρήσεις αυτές και τις παρατηρήσεις των γεωπόνων συμπεραίνεται ότι εάν η καλλιέργεια δεχθεί τις σωστές καλλιεργητικές πρακτικές οι αποδόσεις θα είναι οικονομικά πολύ ικανοποιητικές. Όμως πρέπει να είναι ικανοποιητικήκαι η περιεκτικότητα σε στεβιοσίδη, τουλάχιστον γύρω στο 10% (βλέπε παρακάτω Β).
Πίνακας 1. Μερικά αγρονομικά στοιχεία της στέβιας στα Αποδεικτικά περιοχής Ν.Α.ΑΙ
Αποδεικτικός
Ύψος, cm
ΜΑΜ*
Χλωρό Βάρος/φυτό, g
ΜΑΜ
Ξηρό Βάρος/ φυτό, g
ΜΑΜ
30
60
Συλ/γή
30
60
Συλ/γή
30
60
Συλ/γή
Σαράτσης
26
43
57
23
73
359
4,5
22
103
Δασκαλάκης
19
37
Εγκατ/ψη
11
70
Εγκατ/ψη
3
23
Εγκατ/ψη
Καμαριάρης
-
-
64
-
-
525
-
-
191
Φωτόπουλος
-
-
57
-
-
400
-
-
129
Μ.Ο.
%
45
75
100
7
20
100
5
21
100
* ΜΑΜ = Μέρες από μεταφύτευση
Με οικονομικό όριο απόδοσης τα 50 gξηρό βάρος φύλλων /φυτό για 4500 φυτά/Στρ. φαίνεται ότι τα τρία Aποδεικτικά ήτανπάνω από το όριο. Πιστεύεται ότι με την απόκτηση εμπειρίας από τους αγρότες για τα σπορόφυτα, την πρώιμη μεταφύτευση, έγκαιρη αντιμετώπιση των ζιζανίων και άρδευση η παραγωγικότητα των φυτώνθα είναιικανοποιητική και οικονομικά αποδεκτή.
Πίνακας 2. Μερικά αγρονομικά στοιχεία της στέβιας στα Αποδεικτικά περιοχής Ν.Α.ΑΙ
Αποδεικτικός
Χλωρό βάρος
φύλλων/φυτό,g
ΜΑΜ
Χλωρό βάρος βλαστού/φυτό, g
ΜΑΜ
Ξηρό βάρος
φύλλων/φυτό, g
ΜΑΜ
Ξηρό βάρος βλαστού/φυτό, g
ΜΑΜ
30
60
Συλ/γή
30
60
Συλ/γή
30
60
Συλ/γή
30
60
Συλ/γή
Σαράτσης
14
38
203
9
35
156
3
13
57
1,5
9
46
Δασκαλάκης
7
38
Εγκατ/ψη
4
32
Εγκατ/ψη
1,5
13
Εγκατ/ψη
1,5
10
Εγκατ/ψη
Καμαριάρης
-
-
285
-
-
240
-
-
91
-
-
100
Φωτόπουλος
-
-
203
197
-
-
60
-
-
60
Μ.Ο.
%
7
19
100
6
22
100
5
23
100
3
20
100
Υπενθυμίζεται εδώ ότι κάτι ανάλογο συνέβη και με τα καπνά Virginia όταν πρωτοάρχισε η καλλιέργεια τους στην Ελλάδα γενικότερα.
Από τα στοιχεία στους Πίν. 1 και 2φαίνεται ότι το ποσοστό φύλλων και στελεχών ανά φυτό είναι περίπου το ίδιο, 45-55 %. Η αναλογία χλωρού προς ξηρό κυμάνθηκεαπότο 2,7 έως 3,1. Τα ποσοστά και οι αναλογίεςδιαφέρουνλίγο από Αποδεικτικό σε Αποδεικτικό και τρόποξήρανσης, στον ήλιο,στην σκιά ή σε κλίβανο Virginia μόνο με αέρα, διαφορετικό βαθμό ξήρανσης αλλά και εδαφοκλιματικές συνθήκες σε κάθε περίπτωση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει πως αυξάνεται η στέβια (βάρος και ύψος του φυτού) σε σχέση με το χρόνο από τη μεταφύτευση έως τη συλλογή. Από τα στοιχεία στους Πίνακες 1 και 2 φαίνεται ότι όταν το φυτό είναι περίπου 30 ημερών έχει αποκτήσει περίπου το 30 με 40 % του ύψους που έχει κατά τη συλλογή και μόνο το 5 με 10 % του βάρους του, ενώ στις 60 μέρες τα ποσοστά είναι 65 – 75 % για το ύψος και 20 -30 % για το βάρος του. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η στέβια μεγαλώνει σχετικά γρήγορα ως προς το ύψος αλλά αργά ως προς το βάρος αφού χρειάζεται περί τις 60 μέρες για να φτάσει το 20 -30 %του τελικού βάρους της καιάλλες 40-50 μέρες για το υπόλοιπο 70-80 % του βάρους της και να φτάσει στο τελικό της βάρος (Πίν. 1 και 2). Σε άλλες περιοχές τα ποσοστά είναι παρόμοια για το ύψος αλλά υψηλότερα (περί τις 10-20 %) για τα βάρη.
3. Αριθμός κοπών και απόδοση
Σε όλα τα αποδεικτικά έγινε μέτρηση-εκτίμησηκαι για την απόδοση από την αναβλάστηση μετά την συλλογή. Δύο κοπές σε μία καλλιεργητική περίοδο, πιθανό ενδεχόμενο σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, καθιστούν την καλλιέργεια ποιο οικονομική.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μικρή αύξηση από την αναβλάστηση και εκτιμήθηκε ως μη οικονομική η δεύτερη συλλογή. Η πρώτη συλλογή (κοπή) 20-25 Αυγούστου φαίνεταιότι ήταν αργά γιατί τα φυτά της αναβλάστησης άνθισαν γρήγορα και δενπρόλαβαννα αυξηθούνικανοποιητικά.Παρόλα αυτά είναι ενδιαφέρον να μελετηθεί αυτή η δυνατότητα όταν η συλλογή γίνεται νωρίτερα με πρώιμη μεταφύτευση, π. χ. τέλος Απριλίου-αρχές Μαϊου, ή από φυτά ηλικίας δύο ετών και περισσότερο. Η στέβια στον τόπο καταγωγής της είναι πολυετής (έχει παραγωγική ζωή 4-6 έτη) και σε αρκετά από τα πειράματα του Π. Θεσσαλίας τα έτη 2005-2008 (και στο Αγρίνιο)επέζησε και δεν νεκρώθηκεστις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα τα έτη 2006-2008. Σε άλλες περιοχές η δεύτερη συλλογή μετρήθηκε σε απόδοση περί τα 100 kg/Στρ. η οποία αποτελεί το 20 με 30 % της κανονικής πρώτης κοπής.
Πίν. 3. Αρδεύσεις, συνολική ποσότητα νερού και απόδοση, Αποδεικτικά Ν.Α.ΑΙ
Αποδεικτικός
Λίπασμα
kg/Στρ.
Ζιζανιοκτόνο
Αριθμός
αρδεύσεων
Ξηρό βάρος φύλλων/φυτό
g
Ποσότητα
m3/Στρ.
Τρόπος
Χρόνος
Σαράτσης
11-15-15, 50
Stomp
8
57
320
Τεχ. βροχή
Δασκαλάκης
11-15-15, 50
Όχι
2
0
Εγκατ/κε
Τεχ. βροχή
Καμαριάρης
7-4-7, 50
Βιολογική
8
91
240
Στάγδην
Φωτόπουλος
7-4-7, 50
0-0-0-30-10,25
Βιολογική
9
60
360
Τεχ. βροχή
4. Ανάγκες σε νερό
Σε κάθε αποδεικτικό καταγράφτηκαν όλες οι εργασίες και ειδικότερα ο αριθμός και ο χρόνος, αρδεύσεων με την ποσότητα νερού σε κάθε άρδευση. Τα πειράματα του Π. Θεσσαλίαςκαι αλλού δείχνουν ότι η στέβια χρειάζεται συχνότερη άρδευση κυρίως το πρώτο έτος αλλά λιγότερο νερό σε κάθε άρδευση από ότι τα ξενικά καπνά (Virginia)ή άλλες καλλιέργειες π.χ. καλαμπόκι. Τα αποτελέσματα φαίνεται ότιεπιβεβαιώνουν την παρατήρηση.Σε όλα τα Αποδεικτικά έγιναν αρκετές αρδεύσεις, 8-9, με τεχνητή βροχή ή στάγδην, ανάλογα με τον Αποδεικτικό, αλλά με σχετικά μικρή ποσότητα σε κάθε άρδευση. Στα Αποδεικτικά η άρδευση γινόταν μία φορά στις 7-10 μέρες.Έτσι τελικά κατά τις μετρήσεις και τους συνεργάτες –αγρότες συνολικά χρησιμοποιήθηκαν 240 με 360 m3/Στρ. ,νερό κατά 30 % λιγότερο σε σχέση με τον καπνό Virginia (Πίν.3) Κλιματολογικά στοιχεία ως προς την θερμοκρασία και την βροχόπτωση δίνονται στον Πίν. 1 στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ.
5. Απόδοση
Η υψηλότερη απόδοση 91 gξηρό βάρος ανά φυτό και στρεμματικά (410 kg/Στρ.) παρατηρήθηκε στον Αποδεικτικό Καμαριάρης-Μεγάλη Χώρα (τριετής καλλιέργεια), μετά στον Φωτόπουλο-Σκουτερά (60g-270 kg/Στρ ) και Σαράτση- Κουβαρά (57 g – 257 kg/Στρ) Στη φυτεία Δασκαλάκης-Ρίβιο λόγω εγκατάλειψης δεν υπήρχαν φυτά για συλλογή και μετρήσεις (Πίν.4). Με τις αποστάσεις μεταφύτευσης που χρησιμοποιήθηκαν (75 Χ 30 cm) και τα φυτά ανά στρέμμα με αυτές (4.500 φυτά) προκύπτει και η απόδοση ανά στρέμμα, στην αντίστοιχη στήλη του Πίν. 4. Όπως εξηγήθηκε στην περίπτωση του βάρους ανά φυτό, για μια καλή απόδοση σημασία έχει η ποιότητα σποροφύτων για μεταφύτευση, πρώιμη μεταφύτευση, έγκαιρη πρώτη άρδευση και οι απαραίτητες φροντίδες έγκαιρα τον πρώτο μήνα μετά τη μεταφύτευση. Γενικά, οι απόδοση ήταν πάνω από το οικονομικό όριο στους τρεις Αποδεικτικούς, Καμαριάρης-Μεγάλη Χώρα, Φωτόπουλο-Σκουτερά, και Σαράτση- Κουβαρά. Επισημαίνεται ότι οι μεγαλύτερες αποδόσεις σημειώθηκαν στα Αποδεικτικά Καμαριάρης-Μεγάλη Χώρα, Φωτόπουλο-Σκουτερά όπου οι φυτείες ήταν τριετής και διετής, αντίστοιχα (Πίν.4). Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η παραγωγικότηταανά φυτό, δηλαδή η απόδοση στο στρέμμα εξαρτάται και από άλλους παράγοντες και ένας τέτοιος καθοριστικός είναι και η ηλικία της καλλιέργειας. Αυτά τα αποτελέσματα συμφωνούν με εκείνα σε άλλες χώρες.
Για σύγκριση αναφέρονται οι αποδόσεις στα10 Αποδεικτικά που έγιναν σε διάφορες περιοχές στην Ελλάδα το 2007και οιοποίες κυμάνθηκαναπό 100 kg/Στρ. έως 317 kg/Στρ. Το 2008 οι αποδόσεις στα Αποδεικτικά ήταν από 126 kg/Στρ. (όψιμη μεταφύτευση και σχεδόν ξηρική καλλιέργεια), έως 440 kg/Στρ. και 520 kg/Στρ. σε διετή φυτεία.Στα περισσότερα από τα 30 Αποδεικτικά το 2008 η απόδοση ήταν πάνω από 220 kg/Στρ.Στα Αποδεικτικά σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα το 2009 η παραγωγικότητα ανά φυτό κυμάνθηκε στο εύρος 27 έως 56 g στα Τρίκαλα (ετήσια καλλιέργεια), 34 έως 110 g στα Γρεβενά (ετήσια καλλιέργεια) και 60 (ετήσια καλλιέργεια) έως 125 g (διετή καλλιέργεια) στον Ευρωπό Κιλκίς.
6. Λίπανση και απόδοση
Από τον Πίν.4 φαίνεται ότι η απόδοση δεν συμβάδισε με την λίπανση στα διάφορα Αποδεικτικά. Έτσι, το βάρος ξηρών φύλλων ανά φυτό ήταν σχεδόν το ίδιο 57 και 60 gστους Αποδεικτικούς Σαράτση- Κουβαρά και Φωτόπουλο-Σκουτερά, αντίστοιχα, αν και ο ένας Αποδεικτικός, στον Κουβαρά δέχθηκε λίπανση 5,5 μονάδες Ν το στρέμμα, ενώ ο άλλος 3,5 μονάδες., Πρέπει ακόμα να επισημανθεί ότι η υψηλότερη παραγωγικότητα, 91 g ήταν στον Αποδεικτικό Καμαριάρης-Μεγάλη Χώρα με λίπανση 3,5 μονάδες Ν το στρέμμα, όπως και στον Φωτόπουλο-Σκουτερά όπου η απόδοση ήταν 60 g. Έτσι φαίνεται ότι μία ικανοποιητική λίπανση δεν είναι ο μόνος καθοριστικός παράγοντας για την παραγωγικότητα. Παρόμοια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και σε Αποδεικτικά του Π. Θεσσαλίας σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα τα προηγούμενα έτη.
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, κατάλληλα σπορόφυτα, πρώιμη μεταφύτευση, έγκαιρα πρώτα ποτίσματα και οι απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες είναι καθοριστικοί παράγοντες για αποδεκτή απόδοση.
Φαίνεται ότι στα εδάφη που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα για διάφορες καλλιέργειες μία χαμηλή λίπανση, 4-7 μονάδες Ν το στρέμμα, ικανοποιεί τις ανάγκεςτης στέβιας για καλή απόδοση, με την προϋπόθεση βέβαια ότιεξασφαλίζονται και οι άλλες ανάγκες της στέβιας.
7. Έδαφος
Μερικά χαρακτηριστικά των εδαφών όπου έγιναν τα Αποδεικτικά στην περιοχή της Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας φαίνονται στον Πίν. 5. Τα εδάφη ήταν μέσα (πηλώδη-L)έως βαριά (αργιλλοπηλώδη-CL), με pH5,8 έως 7,4. Σε όλα τα Αποδεικτικά το έδαφος είχε σχεδόν το ίδιο επίπεδο οργανικής ουσίας,ικανοποιητικό επίπεδο Κ και πάνω από το κρίσιμο όριο (150) στα δύο Αποδεικτικά και κάτω στα άλλα δύο. Το επίπεδο Pήταν κάτω από το όριο (15) σε δύο Αποδεικτικούς και πάνω από το όριο στους άλλους δύο όπως και με το Κ. Σε όλους τους Αποδεικτικούς με την λίπανση που έγινε προστέθηκε ο αναγκαίος P. Από την ανάλυση των εδαφών και τις λιπάνσεις που έγιναν φαίνεται ότι ούτε τα εδάφη στα οποία έγιναν τα Αποδεικτικά ούτε και η λίπανση ήταν περιοριστικοί παράγοντες για την αύξηση και παραγωγικότητα των φυτών.
Πίνακας 5. Στοιχεία εδαφοανάλυσης και λίπανσηςστα Αποδεικτικά Ν.Α.ΑΙ.
Αποδεικτικός
Τύπος εδάφους
pH
Ο.Ουσ
%
P mg/kg
K
mg/kg
Ca
mg/kg
Mg
mg/kg
Λίπανση
kg/Στρ.
Σαράτσης
CL
6,8
1,7
7
130
5.400
112
11-15-15, 50
Δασκαλάκης
SCL
5,8
1,34
35
254
2.058
230
11-15-15, 50
Καμαριάρης
SCL
6,2
1,44
140
391
2.308
130
7-4-7, 50
Φωτόπουλος
L
7,4
1,7
8
70
2.668
212
7-4-7, 50
0-0-0-30-10, 25
Β. Περιεκτικότητα στεβιοσίδης
Τα δείγματα ( τρόπος ξήρανσης, χρόνος συλλογής)στάλθηκαν στη Γερμανία (Παν/μιο Hohenheim) για την μέτρηση της στεβιοσίδης (και άλλων δύο γλυκαντικών ουσιών) και στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας Γεωργικών Προϊόντων (Ελλάδα) και τα αποτελέσματα φαίνονται στον Πίν. 4.
Η ξήρανση έγινε στη σκιά για περίπου 10 μέρες. Είναι φανερό από τον Πίν. 4 ότι η περιεκτικότητα σε στεβιόσιδη ήταν διαφορετική από Αποδεικτικό σε Αποδεικτικό και κυμάνθηκε από 7,9 έως 11,9 %. Είναι ενδιαφέρον να επισημανθεί ή υψηλότερη περιεκτικότητα σε στεβιοσίδη στα Αποδεικτικά ηλικίας δύο και τριών ετών.
Γιασύγκριση με άλλες περιοχές αναφέρεται ηπεριεκτικότητα σε στεβιοσίδη η οποία κυμάνθηκε από 8,6 έως 9,1 % στα Αποδεικτικά της Ν.Α.Γρεβενών, από από 7,6 έως 9,1 % με ξήρανση στη σκιά και από 6,9 έως 9,7 % όταν η ξήρανση έγινε στον ήλιο στα Τρίκαλα και από 8,8 έως 10,9 %(διετής καλλιέργεια) στα Αποδεικτικά περιοχής Δήμου Ευρωπού Κιλκίς. Το 2008 η περιεκτικότητα ήταν στο εύρος9,6 έως 14 % στην Φθιώτιδα, 9,3 έως 11,3 % στα Γρεβενά, 7,4 έως 14 % στην Θεσσαλονίκη 7,9 έως 11,0% στην Καρδίτσα και από9,7 έως11,5 % στον Ευρωπό-Τούμπα Κιλκίς.
Γ. Κόστος παραγωγής
Εκτιμήθηκε από ειδικούς γεωργοοικονομολόγους στο Τμ. Δ/σης Επιχειρίσεων Αγροτικών Προϊόντων-Τροφίμων (Καθ. Χρ. Φωτόπουλος- Χρ. Παππά). Όπως φαίνεται στον Πίν. 6 οι δαπάνες παραγωγής για ένα στρέμμα διαφέρουν με την μορφή εκμετάλλευσης, οικογενειακή εκμηχανισμένη (404,88 ευρώ) ή μη εκμηχανισμένη(386,5 ευρώ). Επισημαίνεται επίσης ότι το κόστος παραγωγής των σποροφύτων και μεταφύτευσης (249,5 και 373,5 ευρώ) πρέπει να επιμερίζεται σε τέσσερα έτη για τις περιπτώσεις όπου η καλλιέργεια θα έχει παραγωγική ζωή 4 έτη όπως δείχνουν τα δεδομένα έως τώρα στη χώρα μας αλλά και σε αρκετές άλλες χώρες.
Πίν. 6.Στοιχεία κόστους παραγωγής στέβιας στα Αποδεικτικά Ν.Α.ΑΙ., 2009
ΣΕΝΑΡΙΟ: Οικογενειακή εκμετάλλευση: τιμή πώλησης στέβιας 2 ευρώ/kg
3.2.1 Εργασία για παραγωγή σπόρου και μεταφύτευσης (αφοράτο πρώτο έτος εγκατάστασηςτης καλλιέργειας στον αγρό)
249,5
373,5
Παραγωγή σποροφύτων
140
0
2 φορές Αρόσεις από 15' η καθεμία
30
30
2 φορές Φρέζα από 20΄η καθεμία
40
40
Μηχανική μεταφ/ση (9 ώρες για 12 στρ με 3 άτομα)
30
30
Αυλακώματα - Παράχωμα φυτών
7,5
7,5
Ψεκασμός
2
2
Αγορα σποροφύτων(αφορά την εκμηχάνιση)
0
264
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ (€)
386,5
404,9
ΚΕΡΔΟΣ Η΄ΖΗΜΙΑ €/στρέμμα)
113,5- 433,5
95-415,1
ΚΟΣΤΟΣ (€/κιλό)
1,56-0,92
1,62-0,99
ΣΗΜΕΙΟ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ
193kg/Στρ
202 kg/Στρ
Επίσης, στον Πίν. 6 φαίνεται το όριο ισορροπίας το οποίο είναι, ανάλογο με την μορφή άσκησης της καλλιέργειας,, 193 kg/Στρ. για οικογενειακή μορφή εκμηχανισμένη και 202 kg/Στρ. γιαμη εκμηχανισμένη μορφή και τιμή αγοράς 2 ευρώ /kg. Η γεωργική πρόσοδος –κέρδος κυμάνθηκε από 95 ευρώ έως 415,1 στην περίπτωση εκμηχανισμένης μορφής και 113,5 έως 433,5 ευρώ στην μη εκμηχανισμένη οικογενειακή μορφή ανάλογα με την απόδοση,χαμηλή απόδοση (95, 113,5 ευρώ) ή υψηλή απόδοση (415,1-433,5 ευρώ) και με βάση μία ισχύουσα σήμερα τιμή 2 ευρώ ανά kgξηρών φύλλων. Το κόστος ανά κιλό κυμάνθηκε από 0,92 ευρώ έως 1,62 ευρώ ανάλογα με την μορφή της καλλιέργειας, οικογενειακή εκμηχανισμένη ή μη εκμηχανισμένη και την απόδοση ανά στρέμμα(250 ή 410 kg/Στρ.).
Φαίνεται ότι η καλλιέργεια της στέβιας μπορεί να είναι προσοδοφόρα ακόμα και χωρίς επιδότηση εφόσον η εμπορική τιμή κυμαίνεται στα σημερινά όρια. Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι η στέβια ως βιολογική καλλιέργεια (βλέπε παρακάτω)θα εξασφαλίζειπιθανόν επιπλέον εισόδημα από επιδότηση ως βιολογική. Επιπλέον εισόδημα μπορεί να εξασφαλισθεί επίσης εάν η καλλιέργεια της στέβιας γίνεται με τις αρχές της ολοκληρωμένης παραγωγής.
Δ. Διασπορά αποτελεσμάτων
Συνοδευτική στα Αποδεικτικά και απαραίτητη ενέργεια του προγράμματος ήταν η διάδοση και προώθηση των αποτελεσμάτων με επιτόπια ενημερωτική επίσκεψη (FieldDays) αγροτών, επιστημονικού προσωπικού και φορέων Ν. και Τ.Α σε έναΑποδεικτικό αγρό καθώς και με έντυπο (φυλλάδια, ανακοινώσεις, κ.α.) και ηλεκτρονικόυλικό καθώς και την Τελική Έκθεση με όλα τα αποτελέσματα.
Στα πλαίσια του προγράμματος πραγματοποιήθηκε μία επιτόπου ενημερωτική επίσκεψη (Παράρτημα 7). Έγινε στις14/10/09 στον Αποδεικτικό Σαράτση- Κουβαρά και την παρακολούθησαν περί τα50 άτομα. Στην ενημέρωση παραβρέθηκε και έκανε δηλώσεις σχετικά με το πρόγραμμα , ο Αντινομάρχης Ν.Α.Α. κ. Ι. Λύτρας,ο Δήμαρχος Φυτειών κ. Παν. Τζαχρήστας,ο Δ.ντής Αγροτικής Ανάπτυξηςτης Ν.Α. Αιτωλοακαρνανίας, ο υπεύθυνος γεωπόνος (Η. Ντζάνης)γ για την παρακολούθηση-λήψη παρατηρήσεων στα Αποδεικτικά. Μετά έγινε ενημέρωση από τον Επιστ. Υπεύθυνο και τον υπεύθυνο γεωπόνοτων πειραμάτων για την έρευνα γενικά στην Ελλάδα και ειδικά στο Αγρίνιο με τη στέβια και οι αγρότες των αποδεικτικών απάντησαν σε ερωτήσεις των παρευρισκόμενων. Η επίσκεψη καλύφθηκε τηλεοπτικά από τοπικά κανάλια και ραδιόφωνο. Σε όλους όσους παρακολούθησαν την ενημέρωση δόθηκε ενημερωτικό φυλλάδιο για την πορεία των αποδεικτικών και τις χρήσεις της στέβιας. Μετά την ενημέρωση ακολούθησε φιλοξενία των αγροτών και συνέχιση της γενικής ενημέρωσης τους.Η Τελική Έκθεση υποβάλλεται στην Ν.Α.Αιτωλοακαρνανίας και θαδιανεμηθεί με Ημερίδα η οποία προγραμματίζεται για τις αρχές του 2010. Μερική παρουσίαση των αποτελεσμάτων έγινε από τον ΕΥ σετηλεοπτικά δίκτυα, εφημερίδες τοπικές και αθηναϊκές και ραδιόφωνο. Ενημέρωση σχετικά με τα Αποδεικτικά έγινε και από τονυπεύθυνο γεωπόνοτων πειραμάτων (Η. Ντζάνη) σε τοπικό τύπο, ραδιόφωνο.
Ε. Προσβολές από έντομα, ασθένειες, ζιζάνια.
Δεν παρατηρήθηκαν προσβολές από έντομα ή ασθένειες στους Αποδεικτικούς. Μόνο στον Αποδεικτικό Σαράτσης-Κουβαράς παρατηρήθηκε μικρή ζημία σε ελάχιστο αριθμό φυτών από αδρομύκωση και η παρουσία ελέυθερων και παρασιτικών νηματωδών σε μικρό τμήμα του αγρού χωρίς επίπτωση στο σύνολο της καλλιέργειας. Έτσι δεν χρειάστηκε, ούτε έγινε ψεκασμός. Πιστεύεται ότι με την αμειψισπορά και την εμφάνιση των ασθενειών σχετικά αργά, μετά την συλλογή ίσως η καλλιέργεια της στέβιαςθα μπορεί να είναι βιολογική. Έλεγχος τωνζιζανίων έγινε με το ζιζανιοκτόνα pendimethalin (Stomp) σε έναΑποδεικτικό και με καλλιεργητικές πρακτικές (σκαλίσματα-ξεβοτανίσματα) στα άλλα δύο Αποδεικτικά, βιολογικής παραγωγής (Πίν. 4).
Σύμφωνα με την Προγραμματική Σύμβαση τα χρήματαθα καταβαλόταν σε δύο ισόποσες δόσεις, η πρώτη (4.250 ευρώ) με την έναρξη του έργου (καταβλήθηκε Οκτώβριο για διαδικαστικούς λόγους) και η δεύτερητον Δεκέμβριο με την υποβολή της Τελικής Έκθεσης.Οι δαπάνες που καλύφθηκαν αφορούσανότι προβλεπόταν στον προϋπολογισμό του έργου όπως φαίνεται στον πίνακα του προϋπολογισμού. Η απορρόφηση ήταν 100 %
.jpg)
